Syarat MLM Halal: Senarai Semak Patuh Syariah (JAKIM)

Ringkasan: MLM boleh jadi harus jika cukup syarat

Dalam Islam, berniaga dan berjual beli (tijarah) adalah digalakkan. Mendapat komisen atas jualan (termasuk jualan oleh orang yang anda rekrut dan latih) tidak ada masalah dari segi prinsipnya. Itulah sebabnya JAKIM tidak mengharamkan MLM secara menyeluruh.

Sebaliknya, JAKIM meletakkan syarat. Sebuah MLM dianggap harus (dibenarkan) apabila ia menjual produk halal yang benar-benar bernilai, membayar pendapatan daripada untung jualan sebenar, dan terhindar daripada unsur-unsur yang dilarang. Apabila syarikat memenuhi syarat-syarat itu, seorang Muslim boleh menyertainya dengan hati yang tenang. Apabila ia melanggarnya, bila wang sebenarnya datang daripada yuran menyertai dan bukan daripada produk yang orang sanggup beli, ia tergelincir menjadi haram.

Dengan kata lain, strukturnya bukan masalah. Syaratnya yang menentukan segalanya. Halaman ini ialah senarai semak ringkas tentang apa yang perlu ada pada sebuah syarikat sebelum ia layak dipanggil patuh Syariah. Kalau anda ingin tahu jawapan asas adakah MLM halal atau haram, baca dahulu panduan halal atau haram kami. Halaman ini fokus pada soalan yang lebih khusus, iaitu syarat supaya MLM itu halal.

Latar belakang: garis panduan MLM patuh Syariah JAKIM

Pihak berkuasa Islam kebangsaan, JAKIM (Jabatan Kemajuan Islam Malaysia), telah mengeluarkan garis panduan khusus mengenai perkara ini. Garis panduan ini diperakukan oleh Muzakarah Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Kali Ke-95 yang bersidang pada 16 hingga 18 Jun 2011, dan biasanya dirujuk sebagai Garis Panduan JAKIM Bilangan 1/2013.

Kedudukan teras garis panduan ini ialah MLM adalah harus tertakluk kepada syarat Syariah, dan menjadi haram apabila ia mengandungi unsur skim piramid, penindasan atau penipuan. Bonus mesti datang daripada untung jualan sebenar, bukan daripada yuran yang dibayar ahli baru untuk menyertai.

Senarai semak: syarat MLM patuh Syariah

Berikut ialah ciri-ciri MLM patuh Syariah yang boleh anda gunakan sebagai senarai semak. Senarai rasmi yang penuh dan susun katanya perlu disahkan terhadap dokumen rasmi JAKIM.

1. Produk atau perkhidmatan adalah halal dan benar-benar berguna. Bukan barang token yang dilekatkan pada skim rekrut, tetapi sesuatu yang orang memang mahu beli dan guna.
2. Komisen atau keuntungan datang daripada jualan produk yang sebenar, bukan daripada rekrut. Ini syarat paling penting. Pendapatan mesti mengalir daripada jualan kepada pelanggan, bukan daripada yuran ahli baru menyertai.
3. Harga produk berpatutan dan setimpal dengan kualitinya, tidak melampau atau dinaikkan secara tidak masuk akal hanya untuk membiayai bayaran upline.
4. Syarikat melantik sekurang-kurangnya dua orang penasihat Syariah yang beragama Islam dan memiliki sekurang-kurangnya ijazah sarjana muda dalam bidang Syariah, termasuk Usul Fiqh dan Fiqh Muamalat.
5. Keahlian direkodkan secara bertulis, dengan kontrak yang jelas supaya kedua-dua pihak tahu hak dan tanggungjawab masing-masing.
6. Ia tidak beroperasi sebagai piramid, dengan tiada yuran menyertai yang dialirkan ke atas kepada pemilik atau upline.
7. Bebas daripada riba (faedah atau bunga), gharar (ketidakpastian yang melampau) dan maysir (judi atau spekulasi).

Prinsip di sebalik syarat

Prinsip di sebalik semua syarat ini konsisten: untung mesti datang daripada aktiviti ekonomi sebenar, iaitu menjual sesuatu yang bernilai, bukan daripada wang yang sekadar berpindah antara ahli yang direkrut. Itulah garis yang JAKIM tetapkan, dan ia hampir sama dengan garis yang ditetapkan oleh undang-undang Malaysia.

Garis panduan JAKIM kerap dilaporkan mengandungi satu set syarat tetap, namun jumlah tepat dan susun kata setiap syarat tidak disahkan secara terbuka, jadi halaman ini tidak menyatakan bilangannya atau memetik mana-mana syarat secara verbatim. Yang penting bukan jumlahnya tetapi prinsipnya.

Perkara yang menjadikan MLM itu haram

Berguna juga untuk faham mengapa sebuah MLM yang tidak patuh itu dilarang. Kebanyakan masalahnya berbalik kepada beberapa larangan yang terkenal dalam muamalat Islam.

Untung daripada rekrut (struktur piramid) ialah yang paling besar. Jika pendapatan sebenar datang daripada yuran menyertai dan mendaftar ahli baru, bukan daripada menjual produk yang pelanggan benar-benar mahu, modelnya ialah piramid. Skim yang memberi ganjaran kerana merekrut kepala dan bukan menjual produk gagal ujian Syariah, dan ia juga satu kesalahan jenayah di bawah undang-undang Malaysia (Seksyen 27B, Akta 500).

Harga melampau atau produk token ialah helah biasa, iaitu melekatkan produk pada skim rekrut supaya kelihatan sah. Tandanya ialah barang yang terlalu mahal, atau yang tiada siapa akan membelinya pada harga itu tanpa peluang perniagaan yang dilekatkan. Syarat Syariah jelas: produk mesti sesuatu yang orang masih mahu pada harga ditawarkan, atas merit produk itu sendiri.

Riba (faedah atau bunga) ialah keuntungan yang dilarang. Dalam konteks MLM ia muncul sebagai pulangan tetap yang dijamin kepada ahli tanpa mengira usaha jualan sebenar, atau membayar wang untuk wang tanpa pertukaran produk yang benar. Jika sesuatu pelan menjanjikan untung tetap semata-mata kerana memasukkan wang, itu tanda amaran riba.

Gharar dan maysir (ketidakpastian dan judi) ialah pasangan terakhir. Gharar ialah ketidakpastian yang melampau, iaitu memasuki urusan yang hasilnya terlalu kabur. Maysir pula ialah judi atau spekulasi semata-mata. MLM yang sebenarnya satu pertaruhan tentang sama ada cukup ramai orang menyertai selepas anda, di mana pulangan anda bergantung pada nasib dan masa, bukan usaha dan jualan sebenar, membawa kedua-dua unsur ini.

Cara menilai sebuah syarikat

Inilah bahagian yang sebenarnya melindungi anda. Anda tidak perlu jadi ulama untuk membuat semakan awal. Tiga soalan praktikal ini meliputi sebahagian besarnya.

Pertama, adakah ia ada lesen AJL daripada KPDN? Syarikat yang nampak halal tetapi tidak sah dari segi undang-undang adalah tidak layak terus. Syarikat jualan langsung yang sah memegang lesen AJL (lesen jualan langsung) daripada KPDN, tersenarai dalam daftar rasmi status syarikat jualan langsung. Sahkan lesen itu wujud sebelum apa-apa lagi. Kami kupas penuh dalam panduan adakah MLM sah di Malaysia.

Kedua, adakah produknya halal dan harganya berpatutan? Lihat apa yang sebenarnya dijual. Adakah ia barang sebenar yang orang beli dan guna? Adakah ia bersijil halal di mana relevan, untuk makanan, kosmetik dan suplemen? Adakah pelanggan biasa sanggup bayar harga itu tanpa pelan perniagaan dilekatkan?

Ketiga, wang datang daripada jualan atau daripada rekrut? Tanya secara terus: bagaimana ahli sebenarnya mendapat pendapatan? Jika komisen mengalir daripada menjual produk kepada pelanggan sebenar, ia selari dengan syarat JAKIM. Jika wang sebenar terletak pada mendaftar orang dan yuran menyertai mereka, ia tidak, dan tiada jenama yang boleh membaikinya.

Semak syarikat itu dahulu. Taip nama syarikat ke dalam alat semakan syarikat untuk lihat apa yang kami rekod mengenai status lesen dan kedudukannya, atau layari direktori syarikat penuh kami. Semakan dua minit ialah insurans paling murah yang anda akan beli.

Halal dan sah adalah dua semakan berbeza

Satu perkara yang ramai terlepas pandang: status halal dan lesen sah bukan ujian yang sama, dan satu tidak menjamin yang satu lagi.

Sebuah syarikat boleh memegang lesen AJL yang sah (sah di sisi undang-undang) tetapi masih tidak cukup dari segi Syariah, contohnya jika pampasannya sangat bergantung pada rekrut. Dan dipasarkan sebagai patuh Syariah tidak bermakna syarikat itu berlesen dengan KPDN.

Jadi anda ada dua kotak untuk ditanda sebelum menyertai: adakah ia berlesen (KPDN atau AJL), dan adakah ia patuh Syariah (syarat JAKIM). MLM yang dipercayai memenuhi kedua-duanya. Anda boleh mengesahkan lesennya sendiri, dan anda boleh menyemak skim yang telah ditanda atau diharamkan di halaman skim ditanda kami.

Kesimpulan

Jadi, apakah syarat MLM halal? Ringkasnya: produk halal yang berguna, harga berpatutan, komisen daripada jualan sebenar dan bukan rekrut, keahlian bertulis, penasihat Syariah yang dilantik, serta bebas daripada riba, gharar, maysir dan struktur piramid. Penuhi syarat-syarat itu, MLM itu harus. Langgarnya, ia menjadi haram.

Keputusan sentiasa pada peringkat syarikat, bukan peringkat model. Sebelum menyertai apa-apa, semak dua perkara: ia berlesen dengan KPDN, dan ia benar-benar mendapat untung daripada menjual produk sebenar yang orang mahu. Semak syarikat melalui penyemak syarikat kami untuk bermula. Halaman ini ialah ringkasan maklumat umum, bukan fatwa atau ketetapan agama. Untuk jawapan yang mengikat tentang sesebuah syarikat, rujuk JAKIM atau seorang ahli ilmu Syariah yang berkelayakan, dan sahkan status lesen dengan KPDN.