Cara Lapor Penipuan MLM di Malaysia: Siapa Perlu Dihubungi Dahulu dan Apa Perlu Dibawa

Jam-jam pertama: hubungi 997, kemudian bank anda

Jika anda baru sahaja memindahkan wang, hubungi 997 sekarang dan baca selebihnya kemudian. 997 ialah talian Pusat Respons Penipuan Kebangsaan (NSRC), yang ditubuhkan pada Oktober 2022 untuk menyelaraskan tindak balas pantas terhadap penipuan kewangan dalam talian. Ia menggabungkan polis (PDRM), Bank Negara Malaysia, Pusat Pencegahan Jenayah Kewangan Nasional (NFCC), Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC), bank dan syarikat telekomunikasi. Tugasnya ialah cuba mengesan dana yang dicuri dan menghalang kerugian selanjutnya sebelum wang itu dipindahkan lagi.

Tentang waktu operasi, laman rasmi tidak sekata. Portal MyGovernment menyenaraikan 997 sebagai talian 24 jam setiap hari. Laman NSRC milik NFCC pula masih menyatakan 8.00 pagi hingga 8.00 malam setiap hari, termasuk cuti umum. Jangan buang masa memikirkan yang mana satu terkini. Hubungi 997, dan jika tidak dapat disambungkan, hubungi talian 24 jam bank anda. Nombornya tertera di belakang kad bank anda.

Sediakan maklumat ini: nama, nombor kad pengenalan dan nombor akaun bank anda, nombor akaun penerima, jumlah wang, serta tarikh dan masa setiap pindahan.

Fahami juga apa yang 997 tidak lakukan. NFCC menyifatkannya sebagai nombor tindak balas kecemasan. Ia tidak menerima aduan umum, tidak memberi maklum balas susulan kes, dan bukan tempat untuk bertanya tentang akaun bank yang disekat. NFCC juga menyatakan dengan jelas bahawa tindakan segera boleh mengurangkan kerugian tetapi tiada jaminan wang anda akan diperoleh semula, dan peluangnya tipis apabila sudah melebihi 24 jam. Walaupun begitu, laporkan juga pindahan itu kepada bank anda.

Buat laporan polis dalam tempoh 24 jam

Panduan NFCC ialah membuat laporan polis di balai polis terdekat dalam tempoh 24 jam, selepas anda menghubungi 997 atau bank. Tanpa laporan polis, tindakan susulan tidak dapat dijalankan oleh pihak polis. Pada Julai 2025, Menteri Dalam Negeri menyatakan bahawa panggilan ke 997 akan direkodkan sebagai laporan polis, namun laman MyGovernment yang dikemas kini pada Julai 2026 masih menyenaraikan laporan polis sebagai langkah berasingan. Jadi, tanya pegawai 997 sama ada laporan telah direkodkan untuk anda. Jika anda tidak diberi nombor laporan, pergi ke balai.

Kes penipuan disiasat oleh Jabatan Siasatan Jenayah Komersil (JSJK), atau CCID dalam bahasa Inggeris. PDRM menyatakan fungsi utama jabatan ini ialah menangkap, menyiasat dan mendakwa pesalah bagi kesalahan penipuan, pecah amanah jenayah, pemalsuan dan jenayah siber, sama ada dilakukan secara perseorangan atau bersindiket. Simpan nombor laporan dan nama pegawai penyiasat. Urusan susulan dibuat melalui pegawai itu atau pejabat JSJK di ibu pejabat polis daerah anda, bukan melalui 997.

Selepas itu, semak nombor akaun bank dan nombor telefon perekrut di Semak Mule, portal JSJK untuk orang ramai menyemak akaun bank, nombor telefon dan nama syarikat yang digunakan dalam kes jenayah komersil. Jika ada padanan, masukkan dalam laporan anda. Tiada padanan bukan bermakna selamat, kerana portal itu hanya memaparkan akaun dan nombor yang sudah dilaporkan kepada polis.

Agensi mana mengendalikan jenis skim yang mana

Polis boleh menerima laporan bagi semua jenis kes ini. Agensi di bawah pula hanya bertindak dalam lingkungan undang-undang masing-masing, jadi hantar aduan kepada agensi yang sepadan dengan cara skim itu mengaut wang. Suruhanjaya Sekuriti menerbitkan jadual seumpama ini di laman amaran penipuannya. Jika sesuatu skim termasuk dalam dua kategori, laporkan kepada kedua-duanya.

• MLM berasaskan rekrutmen, skim piramid dan skim rujukan, serta jualan langsung tanpa lesen: KPDN, yang menguatkuasakan Akta Jualan Langsung dan Skim Anti-Piramid 1993. Seksyen 27B Akta itu melarang sesiapa mempromosikan skim piramid. Sebelum membuat aduan skim piramid, semak status lesen syarikat dan senarai syarikat yang dibatalkan dan disenarai hitam kami.
• Skim yang menerima deposit dan menjanjikan pulangan, sama ada dalam bentuk wang atau logam berharga: Bank Negara Malaysia. Menerima deposit tanpa lesen ialah kesalahan di bawah seksyen 137(1) Akta Perkhidmatan Kewangan 2013. Semak Financial Consumer Alert List (panduan skim Ponzi vs skim piramid kami menerangkan cara membacanya), kemudian hubungi BNMLINK di 1-300-88-5465, Isnin hingga Jumaat, 9.00 pagi hingga 5.00 petang, kecuali cuti umum, atau guna borang web di bnmlink.bnm.gov.my. BNMLINK ialah pusat panggilan yang dahulunya dikenali sebagai BNMTELELINK. Nombornya sama.
• Skim pelaburan dan aktiviti pasaran modal lain yang dijalankan tanpa lesen: Suruhanjaya Sekuriti Malaysia (SC). Semak Investor Alert List, kemudian e-mel [email protected] atau hubungi 03-6204 8999, Isnin hingga Jumaat, 9.00 pagi hingga 6.00 petang, kecuali cuti umum.
• Produk kesihatan yang tidak berdaftar, atau yang kelihatan palsu atau menyalahi undang-undang: Kementerian Kesihatan. Cari produk itu dalam carian produk QUEST3+ NPRA. Panduan semak produk NPRA kami menunjukkan setiap langkah. NPRA mengarahkan laporan tentang produk tidak berdaftar dibuat melalui Sistem Pengurusan Aduan Awam (SISPAA) Kementerian di moh.spab.gov.my, manakala aduan kualiti bagi produk berdaftar diterima oleh NPRA sendiri. Anda juga boleh menyemak produk di CheckMLM.

Cara membuat aduan KPDN melalui e-Aduan

Bagi aduan MLM dan skim piramid, portal KPDN e-Aduan ialah saluran utama kerana anda mendapat nombor rujukan yang boleh disemak.

1. Layari eaduan.kpdn.gov.my dan pilih Aduan Kepenggunaan. Pengguna baharu mendaftar dengan nombor kad pengenalan atau pasport serta kata laluan, kemudian buka Aduan Baru.
2. Nyatakan fakta mengikut urutan: siapa yang merekrut anda, apa yang dijanjikan, berapa yang anda bayar dan ke akaun mana, serta bagaimana ahli dikatakan akan memperoleh pendapatan. Tarikh dan jumlah lebih bernilai daripada luahan perasaan.
3. Lampirkan bukti anda. Senarai semak dalam bahagian seterusnya menerangkan apa yang perlu disertakan.
4. Simpan nombor aduan. Tab Semak Aduan di laman yang sama memaparkan status apabila anda memasukkan nombor itu atau nombor kad pengenalan anda.

Saluran lain untuk menghubungi KPDN

KPDN juga menerima aduan melalui talian 1-800-886-800, WhatsApp 019-848 8000, e-mel [email protected], aplikasi mudah alih ezAdu, dan melalui pejabat negeri yang nombor telefonnya disenaraikan di kpdn.gov.my. Talian telefon dikendalikan pada waktu pejabat pada hari bekerja. Notis KPDN sendiri memberikan waktu yang sedikit berbeza, jadi semak waktu terkini di kpdn.gov.my sebelum bergantung padanya.

Jika anda masih belum pasti sama ada skim yang anda sertai itu haram, rujuk panduan kami tentang ciri-ciri skim piramid dan tanda bahaya penipuan MLM. Ujian undang-undangnya pula diterangkan dalam panduan kami tentang Akta Skim Anti-Piramid.

Senarai semak bukti: apa perlu dibawa untuk setiap laporan

Set bukti yang sama boleh digunakan untuk bank, polis dan agensi kawal selia. Sediakan sekali, simpan yang asal, dan serahkan salinan.

• Bukti pembayaran: slip pindahan, resit, resit mesin deposit tunai dan rekod e-dompet yang menunjukkan bank penerima, nombor akaun, nama pemegang akaun, jumlah, tarikh dan masa.
• Siapa yang terlibat: nama, nombor telefon dan alamat e-mel perekrut serta upline, berserta nama syarikat dan nombor pendaftarannya jika ada.
• Perbualan: WhatsApp, Telegram, SMS, e-mel dan log panggilan. Eksport keseluruhan perbualan jika boleh. Tangkapan skrin perlu menunjukkan nombor telefon dan tarikh.
• Bahan pemasaran: risalah, slaid pelan pampasan, dakwaan pendapatan, hantaran media sosial, serta alamat laman web dan akaun media sosial. Simpan awal-awal sebelum laman itu dipadam.
• Dokumen: borang keahlian, kontrak, borang pesanan dan nota penghantaran.
• Garis masa satu halaman: bagaimana anda menemui skim itu, setiap bayaran, setiap janji yang dibuat, dan bila bayaran pulangan terhenti.
• Mangsa lain: nama dan nombor mereka yang bersedia dihubungi oleh penyiasat.

Mendapatkan semula wang anda: apa yang realistik

Melapor dan menuntut semula wang ialah dua perkara berbeza. Agensi kawal selia dan polis menyiasat kesalahan. Tiada satu pun yang bertindak sebagai pemungut hutang bagi pihak anda, dan SC menyatakan bahawa ia tidak boleh menjadi penasihat undang-undang anda atau terlibat dalam pertikaian sivil persendirian. Siasatan boleh mengambil masa yang lama, dan jika pengendali skim sudah membelanjakan atau memindahkan wang itu, mungkin tidak banyak yang tinggal untuk dipulangkan.

Bagi jumlah yang lebih kecil, ada laluan sivil yang boleh anda uruskan sendiri: Tribunal Tuntutan Pengguna Malaysia (TTPM), yang ditubuhkan di bawah seksyen 85 Akta Perlindungan Pengguna 1999. Ia mendengar tuntutan yang tidak melebihi RM50,000 dan yang terakru dalam tempoh tiga tahun. Fi pemfailan ialah RM5. Anda memfailkan Borang 1 secara dalam talian melalui e-Tribunal di ttpm.kpdn.gov.my atau di Pejabat Pendaftaran Tribunal, dan peguam tidak dibenarkan mewakili pihak-pihak semasa pendengaran. Award adalah muktamad dan mengikat, serta boleh dikuatkuasakan seperti perintah Mahkamah Majistret. Gagal mematuhinya selepas 14 hari ialah satu kesalahan.

Ada dua halangan. Anda memerlukan penentang yang boleh dinamakan dan diserahkan tuntutan, jadi perekrut yang sudah menghilang sukar dituntut. Tribunal ini juga hanya untuk pengguna, iaitu individu yang membeli barang atau perkhidmatan untuk kegunaan diri atau isi rumah. Soalan lazim TTPM sendiri menyatakan bahawa orang yang membeli bagi tujuan perniagaan bukan pengguna. Oleh itu, tuntutan tentang produk terlalu mahal yang anda beli untuk kegunaan sendiri lebih sesuai berbanding tuntutan wang yang dibayar untuk menjadi pengedar. Bagi kerugian yang lebih besar atau lebih rumit, dapatkan nasihat peguam tentang mahkamah sivil. Tuntutan yang sama tidak boleh dibawa ke kedua-dua tempat serentak.

Satu lagi pilihan hanya terpakai jika anda baru beberapa hari mendaftar dengan syarikat jualan langsung berlesen. Akta 1993 menetapkan tempoh bertenang selama sepuluh hari bekerja, bermula pada hari selepas kontrak dibuat. Panduan tempoh bertenang kami menerangkan notis dan cara mengira hari. Di bawah seksyen 26, anda boleh menamatkan kontrak dalam tempoh itu dengan menyampaikan notis dalam bentuk yang ditetapkan kepada syarikat, secara serahan tangan atau pos berdaftar ke alamat dalam kontrak.

Awas penipuan kedua: ejen pemulihan wang

Orang yang baru kehilangan wang ialah sasaran sedia ada bagi penipu. Jangkakan panggilan atau mesej daripada peguam, ejen atau pegawai yang mendakwa wang anda telah dikesan dan akan dilepaskan selepas anda membayar fi pemprosesan, cukai atau deposit. Suruhanjaya Sekuriti pernah memberi amaran tentang penyamar yang mendekati mangsa penipuan dengan janji bayaran balik, dan menegaskan bahawa ia tidak pernah membenarkan mana-mana pegawainya meminta wang. Nasihatnya kepada mangsa mudah: jangan buat sebarang bayaran lagi dengan harapan wang anda akan kembali.

Dua semakan daripada NFCC boleh membantu. NSRC, polis, Bank Negara dan bank hanya akan menghubungi anda jika anda sudah membuat laporan kepada mereka. Mereka tidak akan sama sekali meminta nama pengguna, kata laluan, nombor PIN, TAC atau OTP perbankan dalam talian anda. Sesiapa yang meminta maklumat itu, atau meminta bayaran pendahuluan, tidak sedang mendapatkan semula apa-apa untuk anda.

Beri amaran kepada orang lain: failkan laporan komuniti di CheckMLM

Aduan kepada agensi kerajaan tidak akan ditemui oleh orang seterusnya yang mencari nama skim itu. Selepas melapor kepada pihak berkuasa, failkan laporan komuniti di CheckMLM. Nama dan e-mel anda adalah pilihan. Setiap laporan disemak oleh pasukan kami sebelum disiarkan, dan hanya laporan yang disahkan dipaparkan di halaman laporan komuniti. Ceritakan apa yang berlaku kepada anda, lengkap dengan tarikh dan jumlah, dan tinggalkan tuduhan yang tidak dapat anda sokong dengan bukti.

Laporan di CheckMLM tidak menggantikan laporan polis atau aduan kepada KPDN, Bank Negara atau SC. Ia pelengkap, supaya orang yang sedang membuat semakan malam ini mempunyai lebih banyak maklumat berbanding anda dahulu.